Θερινό σινεμά:  ιστορία και το Athens Open Air Film Festival

θερινό σινεμά

Σκεπτόμενοι τα θερινά σινεμά σχεδόν πάντα μας διακατέχει ένα συναίσθημα νοσταλγίας… σαν να επρόκειτο για ένα ταξίδι στο παρελθόν..

Ωστόσο αν και για τα θερινά σινεμά από ιστορικής απόψεως έχουν γραφτεί πολλά υπάρχουν πολλές αντικρουόμενες εκδοχές. Εμείς θα μοιραστούμε την ιστορική αναδρομή του σκηνοθέτη Νίκου Θεοδοσίου από το βιβλίο του «Στα παλιά τα σινεμά»(ελεύθερο διαδικτυακά). “Ο κινηματογράφος στην Ελλάδα ήρθε μαζί με τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό κόσμο, το 1896. Το καλοκαίρι του 1900 άρχισαν οι πρώτες συστηματικές προβολές στα καφενεία της πλατείας Συντάγματος. Κι αυτή είναι η αρχή του θερινού σινεμά στην Ελλάδα. Το 1904 στο Σύνταγμα προβάλλεται το «Ταξίδι στη σελήνη» του Ζωρζ Μελιές και ανοίγει και ο κινηματογράφος του Ζαππείου. Την επόμενη χρονιά προστίθεται η «Δεξαμενή». Το 1907, κατά τας γραφάς, πρέπει ήδη να υπήρχαν περίπου 30 θερινοί στην Αθήνα, η «νέα μόδα», όπως γράφουν τότε τα χρονικά. Στους κινηματογράφους συχνά παίζεται και Καραγκιόζης πριν τις προβολές, ενώ σε περιόδους πολέμου τα επίκαιρα προβάλλουν στρατιωτικά θέματα. Το 1925 στη Θεσσαλονίκη λειτουργεί ο «Κουρσάλ» (ή «Gerusaleme», όπως τον θυμάται ο Κώστας Τομανάς στο βιβλίο «Οι κινηματογράφοι της παλιάς Θεσσαλονίκης 1895-1944): Ένας πρωτότυπος πλωτός κινηματογράφος απέναντι από το καφενείο «Αιγαίον», ιδιοκτησία ενός Εβραίου επιχειρηματία.

Ο ιστορικός – συγγραφέας Γιώργος Αναστασιάδης («Σινεμά ο Παράδεισος – οι κινηματογράφοι της Θεσσαλονίκης που άφησαν εποχή») μου περιγράφει τη δεκαετία του ‘50 με 5 θερινά σινεμά στην πλατεία Αριστοτέλους και ένα έκτο στημένο στο οικόπεδο του προς ανέγερση Ολύμπιον, με έναν πανζουρλισμό ολόγυρα από καφενεία, λουκουμάδες, κ.λπ. Το 1939 λειτουργούν στην Ελλάδα 280 κινηματογράφοι. Κατά την κατοχή ήταν αμφίβολο αν θα λειτουργήσουν λόγω της συσκότισης, γράφει ο Νίκος Θεοδοσίου. Τελικά όμως η φωτεινή δέσμη της μηχανής προβολής δεν αποτελεί εμπόδιο. Οι προβολές ξεκινούν ακόμα και εν μέσω αεροπορικών επιδρομών… Η δεκαετία του ‘60 είναι η χρυσή εποχή του θερινού σινεμά, ενώ το 1970 οι θερινοί κινηματογράφοι στην Αθήνα είναι 542. Ενδιαφέρον παρατήρηση είναι ότι σχεδόν όλα τα σινεμά της Αθήνας έχουν γυναικεία ονόματα, ελληνικά ή εξωτικά («Αΐντα», «Κάρμεν», αλλά και «Στέλλα», «Αθανασία»), με σπάνιες εξαιρέσεις, όπως ο χειμερινός κινηματογράφος «Άρης» στην Αχαρνών, ή ο «Άκης», στη Ριζούπολη.”

open-air-festivalΓια 7η χρονιά επιστρέφει η μεγαλύτερη κινηματογραφική γιορτή της Αθήνας -Athens Open Air Film Festival- ! Περισσότερες από 20 προβολές στα ομορφότερα σημεία της πόλης για όλο το καλοκάιρι με ελεύθερη είσοδο! Φιλμ με ζωντανή μουσική, συναυλίες, beach parties και νυχτερινά ραντεβού θα περιλαμβάνει το φετινό του πρόγραμμα που ξεκίνησε την Τρίτη 13 Ιουνίου και ολοκληρώνεται την 1η Σεπτεμβρίου.

ΙΟΥΝΙΟΣ

Δευτέρα 19 Ιουνίου: Οι Περιπέτειες της Πρισίλα, Βασίλισσας της Ερήμου (The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert, 1984) του Στέφαν Ελιοτ / Ακαδημία Πλάτωνος (Μοναστηρίου 137, Αθήνα)
Mια φαντασμαγορική και άκρως χιουμοριστική ταινία δρόμου, βραβευμένη με Όσκαρ κοστουμιών και με αξέχαστο πρωταγωνιστικό τρίο τους Τέρενς Σταμπ, Γκάι Πιρς και Χιούγκο Γουίβινγκ.

Τετάρτη 21 Ιουνίου – Εορτασμός της Ευρωπαϊκής Γιορτής Μουσικής: Stop Making Sense (1984), του Τζόναθαν Ντέμι / Πλατεία Αβησσυνίας (Μοναστηράκι, Αθήνα) / Θα ακολουθήσει πάρτι στο SOBER
Ο «Πολίτης Κέιν» των κινηματογραφημένων συναυλιών εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα κορυφαία μουσικά φιλμ όλων των εποχών, καταγράφοντας μοναδικά τρεις live εμφανίσεις των Talking Heads από το 1984. Η προβολή αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής στο ταλέντο του Τζόναθαν Ντέμι, ο οποίος εγκατέλειψε αιφνίδια τη ζωή μόλις πριν μερικές εβδομάδες.

Παρασκευή 23 Ιουνίου: Tungsten του Γιώργου Γεωργόπουλου (2011) / Aλσος Νέας Σμύρνης (είσοδος από Λεωφ. Ελ. Βενιζέλου, Νέα Σμύρνη, Αθήνα)
Σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ελληνικά ντεμπούτα των τελευταίων χρόνων, ο Γιώργος Γεωργόπουλος φιλμάρει με στιβαρό αφηγηματικό έλεγχο, χτίζει εξαιρετική ατμόσφαιρα και πλαισιώνει τις ανθρώπινες ιστορίες του με κλιμακούμενο σασπένς.

Δευτέρα 26 Ιουνίου: Ο Νότος (El Sur, 1983) του Βίκτορ Ερίθε / Νομισματικό Μουσείο (Πανεπιστημίου 12, Αθήνα)
Μετά το αριστουργηματικό «Πνεύμα του Μελισσιού», μια από τις καλύτερες (και ακόμη ανεξερεύνητες από το ευρύ κοινό) δημιουργίες της δεκαετίας του ’80 και ένας από τους σταθμούς της ισπανικής οθόνης.

Τετάρτη 28 Ιουνίου: Επικίνδυνα Χρόνια (The Year of Living Dangerously, 1982) του Πίτερ Γουίαρ / Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο (Βασ. Σοφίας 22, Αθήνα)
Ο μεγάλος Αυστραλός δημιουργός του «Κύκλου των Χαμένων Ποιητών» και του «Truman Show» αφηγείται ένα ταξίδι μύησης και αυτογνωσίας, υπογράφοντας μια εκπληκτική σπουδή πάνω στην αδυναμία του Δυτικού ανθρώπου να δει κάτω από την επιφάνεια των πραγμάτων. Όσκαρ Β’ Γυναικείου ρόλου για τη Λίντα Χαντ.

Παρασκευή 30 Ιουνίου: Ερωτικό Κτήνος (Sexy Beast, 2000) του Τζόναθαν Γκλέιζερ / Άλσος Πετραλώνων (εντός του γηπέδου μπάσκετ)
Πριν το αριστουργηματικό «Under the Skin» ο Γκλέιζερ παραδίδει έναν αιφνίδιο συνδυασμό μαύρης κωμωδίας και γκανγκστερικής περιπέτειας, ο οποίος έφτασε μέχρι τα Όσκαρ χάρη στην δαιμόνια ερμηνεία του Μπεν Κίνγκσλεϊ.

ΙΟΥΛΙΟΣ

Τετάρτη 5 Ιουλίου: Οι Περιπέτειες του Πρίγκιπα Αχμεντ (Die Abenteuer des Prinzen Achmed, 1926) της Λότε Ράινιγκερ / Live μουσική συνοδεία από Larry Gus with Jay Glass Dubs / Πλατεία Κοτζιά (είσοδος από οδό Αθηνάς)
Βασισμένο σε ιστορίες από τις «Χίλιες και μία Νύχτες», το φιλμ της πρωτοπόρου Λότε Ράινιγκερ αποτελεί ξεχωριστή στιγμή για το σινεμά μιας και θεωρείται όχι μόνο το πρώτο μεγάλου μήκους δημιούργημα κινουμένων σχεδίων, αλλά και ένα από τα καλύτερα που έγιναν ποτέ.

Παρασκευή 7 Ιουλίου: Ο Μεγάλος Λεμπόφσκι (The Big Lebowski, 1998) των Τζόελ & Iθαν Κοέν / Παραλία Αγ. Κοσμά (2η στάση Αγ. Κοσμά, Λεωφόρος Ποσειδώνος) / Θα ακολουθήσει beach party με dj set από τον Γιώργο Μουχταρίδη του Pepper 96,6
Οι μπελάδες του παροιμιωδώς ράθυμου Τζεφ «The Dude» Λεμπόφσκι, που ξεκίνησαν από μια ατυχή συνωνυμία κι ένα κλεμμένο χαλί, έχουν ανυψωθεί στη σφαίρα του λατρευτικού cult, παρέα με μορφές ανεπανάληπτες όπως αυτές του Τζον «Τζίζους» Τορτούρο ή του ιδιαιτέρως ευέξαπτου Τζον Γκούντμαν.

Tετάρτη 12 Ιουλίου – Aφιέρωμα «British Gothic»: Η Νύχτα των Βρυκολάκων (The Fearless Vampire Killers, 1962) του Ρόμαν Πολάνσκι / Σινέ Ριβιέρα (Βαλτετσίου 46, Αθήνα)**
Eνα μικρό αριστούργημα μαύρης κωμωδίας και αυθεντικού τρόμου το οποίο εξιστορεί τις προσπάθειες ενός ηλικιωμένου κυνηγού βρυκολάκων και του αδέξιου βοηθού του (τον υποδύεται απολαυστικά ο ίδιος ο Πολάνσκι) να εξαρθρώσουν μια απέθαντη οικογένεια από βαμπίρ στα χιονισμένα Καρπάθια. Η ταινία θα προβληθεί σε ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια για τον εορτασμό 50 ετών από την πρώτη της κυκλοφορία στις αίθουσες.

Παρασκευή 14 Ιουλίου – Στο πλαίσιο της Εθνικής Γιορτής της Γαλλίας: Ορφέο Νέγκρο (Orfeu Negro, 1984) του Μαρσέλ Καμί / Σινέ Δεξαμενή (Πλατεία Δεξαμενής, Αθήνα)
Βραβευμένη με Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών και με Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, η εκμοντερνισμένη και βαθιά γοητευτική παραλλαγή στον ελληνικό μύθο του Ορφέα και της Ευρυδίκης παραμένει μέχρι σήμερα ένας λυρικός και μαγευτικός εορτασμός της ζωής, της αγάπης και της μουσικής.

Τρίτη 18 Ιουλίου: Ο Τυχοδιώκτης του Ρίο (L’ Homme de Rio, 1964) του Φιλίπ ντε Μπροκά / Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή (Διδότου 6, Αθήνα) / Η προβολή γίνεται σε συνεργασία με το φεστιβάλ Plein Air του Γαλλικού Ινστιτούτου της Αθήνας
Μια από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες στη Γαλλία και με διεθνή απήχηση που έφτασε μέχρι τα Όσκαρ με μια υποψηφιότητα Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου, ο «Τυχοδιώκτης του Ρίο» είναι μια χιουμοριστική και ασταμάτητα διασκεδαστική παραλλαγή των περιπετειών του Τζέιμς Μποντ με πρωταγωνιστή έναν ακαταμάχητο Ζαν Πολ Μπελμοντό.

Πέμπτη 20 Ιουλίου: Mad Max 2 (Mad Max 2: The Road Warrior, 1981) του Τζορτζ Μίλερ / Θέατρο Λυκαβηττού / Θα ακολουθήσει πάρτι με dj set από τον Best 92,6
Μελλοντολογικό γουέστερν, υπερβίαιο καρτούν, χέβι μέταλ φαντασίωση, ταινία δρόμου με σπασμένα τα φρένα, περιπέτεια με συγκινήσεις τις οποίες ελάχιστα φιλμ κατάφεραν ποτέ να μιμηθούν, το «Mad Max 2» είναι μια κινηματογραφική ένεση αδρεναλίνης που χτυπά κατευθείαν στην καρδιά.

Σάββατο 22 Ιουλίου: Τα Κουρέλα Τραγουδάνε Ακόμα (1979) του Νίκου Νικολαΐδη / Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στέγη (Λεωφ. Καλιρρόης & Αμβρ. Φραντζή, Αθήνα)
Μια από τις αδιαφιλονίκητες και πιο διαχρονικά cult δημιουργίες του ελληνικού σινεμά, τα ατίθασα «Κουρέλια» του Νίκου Νικολαΐδη είναι μια απρόσμενη ιστορία παρέας, ένα παραβατικό χρονικό σεξ, βίας και ροκ εντ ρολ το οποίο ξεσπά σαν εκτόνωση και σπαρακτικός αποχωρισμός για μια ολόκληρη εποχή.

Τρίτη 25 Ιουλίου – Aφιέρωμα «British Gothic»: Δράκουλας, ο Βρυκόλακας των Καρπαθίων (Horror of Dracula, 1958) του Τέρενς Φίσερ / Σινέ Τριανόν (Κοδριγκτώνος 21, Αθήνα)
Ο Μπραμ Στόκερ εισήγαγε στη λογοτεχνία του φανταστικού έναν από τους πιο αξιομνημόνευτους χαρακτήρες της και ο κινηματογράφος βρήκε στο χλωμό παρουσιαστικό και την υποβλητική φιγούρα του αιμοδιψούς Κόμη το πιο σαγηνευτικό τέρας της 7ης τέχνης, βρίσκοντας ιδανική ενσάρκωση στα χαρακτηριστικά του Κρίστοφερ Λι. Η προβολή γίνεται με ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια.

Πέμπτη 27 Ιουλίου – Aφιέρωμα «British Gothic»: Μάντεψε Ποιον θα Σκοτώσουν Απόψε (Dead of Night, 1945) των Α. Καβαλκάντι, Τσ. Κράιτον, Μπ. Ντίρντεν, Ρ. Χάμερ / Πεζόδρομος Διον. Αρεοπαγίτου (απέναντι από το Μουσείο της Ακρόπολης)
Η καλύτερη σπονδυλωτή ταινία τρόμου που έγινε ποτέ ενώνει δεξιοτεχνικά τις διαφορετικές αφηγήσεις σε ένα αμάλγαμα γοτθικού τρόμου, εκλαϊκευμένης ψυχανάλυσης, ονειρικής ατμόσφαιρας και βρετανικού φλέγματος, που κλιμακώνεται σε έναν αναπόδραστο εφιάλτη.

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

Παρασκευή 18 Αυγούστου – Aφιέρωμα «British Gothic»: Το Καταραμένο Σκιάχτρο (The Wicker Μan, 1973) του Ρόμπιν Χάρντι / Πλατεία Παναιτωλίου, Νέα Ιωνία
Eνα από τα πιο επιδραστικά φιλμ τρόμου όλων των εποχών εξιστορεί τις έρευνες ενός άκαμπτου αστυνομικού ο οποίος φτάνει σε ένα νησί για να αναζητήσει τα ίχνη ενός μικρού κοριτσιού και έρχεται αντιμέτωπος με την παγανιστική θρησκευτική αίρεση που βασιλεύει εκεί. Η ταινία θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα στην πλήρη εκδοχή που είχε αρχικά οραματιστεί ο σκηνοθέτης της.

Τετάρτη 23 Αυγούστου: Το Πέρασμα στην Ινδία (Α Passage to India, 1984) του Ντέιβιντ Λιν / Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (28ης Οκτωβρίου 44, Αθήνα)
Για το θεσπέσιο κύκνειο άσμα του, ο Ντέιβιντ Λιν («Ο Λόρενς της Αραβίας», «Δρ. Ζιβάγκο») συγκέντρωσε 11 υποψηφιότητες και δύο νίκες στα Όσκαρ (Β’ Γυναικείος ρόλος για την υπέροχη Πέγκι Άσκροφτ και Καλύτερη Μουσική για τις αριστοκρατικές παρτιτούρες του Μορίς Ζαρ), αφήνοντας παρακαταθήκη ένα από τα τελευταία γνήσια μεγαλειώδη φιλμ στην ιστορία του σινεμά.

Παρασκευή 25 Αυγούστου: Το Φιλί της Γυναίκας Αράχνης (Kiss of the Spider Woman, 1985) του Εκτορ Μπαμπένκο / Πεζόδρομος Διον. Αρεοπαγίτου (απέναντι από το Μουσείο της Ακρόπολης)
Γραμμένο το 1976 από τον εκπατρισμένο Αργεντινό λογοτέχνη Μανουέλ Πουίγκ, το «Φιλί της Γυναίκας Αράχνης» θριάμβευσε στις Κάννες και κέρδισε 4 υποψηφιότητες στα Οσκαρ, από τα οποία ο Γουίλιαμ Χαρτ κατέληξε με ένα χρυσό αγαλματάκι που του ανήκε δικαιωματικά.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

Παρασκευή 1 Σεπτεμβρίου / Aφιέρωμα «British Gothic»: Η Νύχτα του Δαίμονα (Night of the Demon, 1957) του Ζακ Τουρνέρ / Άλσος Πετραλώνων (εντός γηπέδου μπάσκετ, Πετράλωνα) / Θα προηγηθεί η προβολή της μικρού μήκους ταινίας «The Mistletoe Bough»

Αναλυτικές πληροφορίες δείτε στο http://www.cinemag.gr/

Αλεξάνδρα