Πρόσωπα: Μαρί Κιουρί η πρώτη γυναίκα κάτοχος Νόμπελ

Πρωτοπόρος επιστήμονας, λάτρης των θετικών επιστημών και παθιασμένη γυναίκα με οτιδήποτε σχετιζόταν με αυτό που αγαπούσε, την φυσική και την χημεία. Η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα, όπως είναι το πραγματικό της όνομα, ήταν φυσικός και χημικός με καταγωγή από την Πολωνία. Γεννημένη στις 7 Νοεμβρίου του 1867 σε μία περιοχή της Βαρσοβίας σε μία πολύτεκνη οικογένεια-ήταν το πέμπτο και τελευταίο παιδί του γένους Σκουοντόφσκα- μεγάλωσε με σεβασμό και αγάπη προς τα γράμματα. Στα 11 της χρόνια έχασε τη μητέρα της από φυματίωση αλλά με την επιτήρηση του πατέρα της, που ήταν δάσκαλος στο επάγγελμα, μελετούσε φυσική και μαθηματικά. Τελείωσε το λύκειο με εξαιρετικές επιδόσεις, ωστόσο δεν της επιτράπηκε να παρακολουθήσει μαθήματα στο πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας επειδή δεχόταν μόνο άρρενες. Κατάφερε όμως να φοιτήσει στο “Ιπτάμενο Πανεπιστήμιο” της Βαρσοβίας, παράνομο με μόνο μυστικές διαλέξεις αλλά φυσικά αυτό δεν θα μπορούσε να την σταματήσει.

mari-coloured-freeminds-gr

Όταν τα πράγματα έφτιαξαν, η Μαρί κατάφερε να μπει στο Φριμπούρ της Πολωνίας. Εκεί μέσω ενός καθηγητή γνώρισε και τον σύζυγο της Πιέρ Κιουρί το 1894 μέσω του οποίου έγινε ευρέως γνωστή με το όνομα Μαρί Κιουρί. Σε τρία χρόνια πήρε πτυχίο στη φυσική και την επόμενη χρονιά ήταν και πτυχιούχος μαθηματικών. Σύντομα, αποφάσισε να ασχοληθεί με τις ιδιότητες ορισμένων μετάλλων. Η αγάπη και ο ενθουσιασμός της για τις θετικές επιστήμες κίνησε το ενδιαφέρον του Πιέρ Κιουρί ο οποίος της χάρισε στο πανεπιστήμιο ένα από τα βιβλία του «Περί της συμμετρίας στα φυσικά φαινόμενα. Συμμετρία μεταξύ ηλεκτρικού πεδίου και μαγνητικού πεδίου» με αφιέρωση που έγραφε:

Στη δεσποινίδα Σκουοντόφσκα με το σεβασμό και τη φιλία του συγγραφέα Πιέρ Κιουρί”.

marie-and-pierre-freeminds-gr

Read more

Πρόσωπα: Οκτάβιο Πας ο νομπελίστας συγγραφέας της Ηλιόπετρας

Οκτάβιο Λοσάνο Πας, από τη μία ο πολυτιμότερος συγγραφέας και ποιητής της Ισπανόφωνης ελίτ και από την άλλη πολιτικός διπλωμάτης της αριστεράς με αντιφάσεις και πτυχές της ζωής του ακόμα άγνωστες…

Γεννημένος σε μία μικρή πόλη του Μεξικού, στις 31 Μαρτίου του 1914, στο αποκορύφωμα της Μεξικάνικης Επανάστασης μεγάλωσε με την φροντίδα του παππού του Ιρενέο Πας-βετεράνος στρατιώτης και μυθιστοριογράφος- και της μητέρας του Χοσεφίνα Λοσάνο, αφού ο πατέρας του μικρού Οκτάβιο, όντας δικηγόρος και σύμβουλος στο πλευρό του Εμίλιο Ζαπάτα-ηγέτης των ανταρτών αγροτών της επανάστασης-, έλειπε για μεγάλα χρονικά διαστήματα από την οικογένεια.

octavio_paz.freeminds.gr

Κατάφερε μέσα από τις δυσμενείς συνθήκες των παιδικών του χρόνων να μπει σε κολέγιο και να αποφοιτήσει από αυτό την στιγμή που όλη του η οικογένεια εξορίστηκε από το Μεξικό μετά την δολοφονία του Ζαπάτα. Ο Οκτάβιο καταλήγει στις Η.Π.Α. όπου για πρώτη φορά, κάτω από την επήρεια του παππού του, έρχεται σε επαφή με κλασσικά δημιουργήματα της ευρωπαϊκής και μεξικανικής λογοτεχνίας ενώ παράλληλα ακολουθεί και τα βήματα του πατέρα του στην νομική. Λίγο αργότερα, σε εφηβική ηλικία μόλις 19 ετών, εμφανίζονται οι πρώτες απόπειρες ποιημάτων του, πιο γνωστό το Καμπεγιέρα-Cabellera με έντονη επίδραση στην γραφή από τον Ν.Χ. Λώρενς. Μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα είχε ανακαλύψει τους μεγάλους συγγραφείς Χουάν Ραμόν Χιμένεθ και Αντόνιο Ματσάδο που έγιναν οι κρυφοί μέντορές του στα πρώτα του γραπτά. Επόμενο κατόρθωμα το Λούνα Σιλβέστρε-Luna Silvestre (Ασημένιο Φεγγάρι), μία συλλογή ποιημάτων που τράβηξε το ενδιαφέρον των διανοούμενων της εποχής, ο κύκλος του Οκτάβιο αρχίζει να μεγαλώνει και κάπως έτσι το 1932 με την οικονομική συνεισφορά φίλων ιδρύει την πρώτη φιλολογική επιθεώρηση, τη Μπαραντάλ. 

Read more

Πρόσωπα: Τζένη Καρέζη και τα “τετράδια” της ζωής της

Η σταρ του ελληνικού κινηματογράφου με το όνομα Τζένη Καρέζη έχει μείνει στην ιστορία για τον δυναμικό χαρακτήρα και το αυστηρό περίεργο χιούμορ της σε όλους τους ρόλους που ανέλαβε στην πολυετή πορεία της. Έδινε το δικό της χρώμα στην ηρωίδα και κάθε της έργο το έφερνε εις πέρας με σκοπό να γίνει επιτυχία. Πίσω όμως από τον κρυστάλλινο χαρακτήρα της ίσως να κρύβεται μία ζωή ενός κοριτσιού που ήθελε να δείχνει για πάντα μικρό ακριβώς επειδή μεγάλωσε πολύ νωρίς μέσα στα χρόνια της δικτατορίας.

tzenikarezi-freeminds-gr

Η παιδική ηλικία

Η Ευγενία Καρπουζή, όπως είναι το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε το 1934, μοναχοπαίδι του μαθηματικού και γυμνασιάρχη Κωνσταντίνου Καρπουζή, ενώ η μητέρα της, Θεώνη, ήταν δασκάλα. Η αυστηρότητα του προσώπου της αντιπροσωπεύει απόλυτα τις συνθήκες στις οποίες μεγάλωσε μέσα σε μία οικογένεια άκρως συντηρητική. Μάλιστα, ο πατέρας της Κώστας ήταν προσωπικός και στενός φίλος του Ιωάννη Μεταξά, μία φιλία που δυστυχώς μετατράπηκε στα χρόνια της κατοχής σε έχθρα και έγινε ο μικρός εφιάλτης της μικρής τότε Ευγενίας. Οι συνεχείς μεταθέσεις του πατέρα της, έφερναν το κορίτσι αντιμέτωπο συνεχώς με νέο περιβάλλον, νέο σπίτι, νέο σχολείο, νέους φίλους από την αρχή. Τελικά η πόλη της μικρής Ευγενίας έγινε η Θεσσαλονίκη, αμέσως γράφτηκε σε Ελληνογαλλικό σχολείο της Καθολικής Σχολής και εκεί από μία δασκάλα ακούστηκε για πρώτη φορά το όνομα Τζένη. Η Ευγενία το λάτρεψε και θέλησε να το κρατήσει παρά τις διαφωνίες του αυστηρού πατέρα της. Αυτή όμως θα ήταν μόνο η πρώτη από τις πολλές που θα είχε μαζί του και που στο τέλος θα έφερναν τη ρήξη… Read more

Πρόσωπα: Πηνελόπη Δέλτα, 76 χρόνια από τον θάνατό της

Στις 2 Μαΐου του 1941, φεύγει από την ζωή η σημαντικότερη, ίσως, γυναικεία φυσιογνωμία του Ελληνισμού του 20ου αιώνα. Μία φιγούρα που μέσα από τα έργα της, όχι μόνο στην βυζαντινή ιστορία αλλά γύρω από ολόκληρο τον Ελληνισμό, άφησε πίσω της σημαντικά εφόδια της κληρονομιάς μας.

Γεννημένη το 1874 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ήταν το τρίτο παιδί του Εμμανουήλ Μπενάκη και της Βιργινίας Χωρέμη. Είχε δύο μεγαλύτερα αδέλφια, την Αλεξάνδρα και τον Αντώνη (φωτογραφία), τον γνωστό “Τρελαντώνη” του ομώνυμου βιβλίου της, ενώ μετά τη γέννηση της Πηνελόπης ακολούθησαν άλλα τρία παιδιά. Ο πατέρας της ήταν μεγαλέμπορος βαμβακιού στην Αλεξάνδρεια για αυτό και πέρασε τα περισσότερα παιδικά της χρόνια εκεί, αλλά με πολλά ταξίδια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Το μεγαλοαστικό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε της παρείχε κάθε δυνατότητα για παιδεία και πνευματική καλλιέργεια, ενώ η αυταρχική ανατροφή της, την διαμόρφωσε σε έναν εύθραυστο σχετικά χαρακτήρα που πολλές φορές έβρισκε αδιέξοδο σε ακραίες επιλογές…

pinelopi&aderfos.freeminds.gr

 

Η Πηνελόπη έμαθε ξένες γλώσσες, ζωγραφική και ανάγνωση και ήταν μια υποδειγματική κόρη. Υποχρεούνταν να εμφανίζεται στις κοσμικές συγκεντρώσεις της ελληνικής παροικίας, όπου και γνώριζε αρκετό κόσμο του χώρου της. Όταν η οικογένεια Μπενάκη μετακόμισε προσωρινά στην Αθήνα το 1882, η Πηνελόπη παντρεύτηκε τον πλούσιο έμπορο Στέφανο Δέλτα, ύστερα από την γνωριμία μέσω του θείου της. Αρχικά δήλωσε την άρνηση της με απόπειρα αυτοκτονίας, κατέληξε μαζί του ωστόσο και απέκτησε τρεις κόρες, τη Σοφία (μετέπειτα Μαυροκορδάτου), τη Βιργινία (μετέπειτα Ζάννα και γιαγιά του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά) και την Αλεξάνδρα (μετέπειτα Παπαδοπούλου). Read more

Λεόν Φουκώ: ο Γάλλος φυσικός και δημιουργός του εκκρεμούς

Ιωάννης Βερνάρδος Λέων Φουκώ (Jean Bernard Léon Foucault), ένας μεγάλος επιστήμονας που έζησε στη Γαλλία, έδρασε και ανέπτυξε τις θεωρίες του κατά τον 19 αιώνα με σημαντικότερη αυτή που του έδωσε και την υστεροφημία του, την απόδειξη της περιστροφής της γης γύρω από τον εαυτό της. Έξυπνος και πάντα ένα βήμα μπροστά από την εποχή του, ο Φουκώ, γνήσιος παριζιάνος  και γιος εκδότη, έλαβε κατ’οίκον εκπαίδευση και γρήγορα συνειδητοποίησε το ταλέντο του γύρω από την Πειραματική Φυσική και την Οπτική. Ωστόσο, αν και παγκοσμίως γνωστός ως φυσικός, στην πραγματικότητα αυτό που σπούδασε ήταν η Ιατρική από την οποία και απομακρύνθηκε εξαιτίας της αποστροφής του στο αντίκρισμα του αίματος.

foucaultleon.freeminds.gr

Στο σπουδαίο μυαλό του οφείλονται εξίσου σπουδαίες ανακαλύψεις στον τομέα της Χημείας, του Ηλεκτρισμού και του Μαγνητισμού, ενώ, είναι αυτός που έθεσε και τις βάσεις της νεότερης Οπτικής. Το μεγαλύτερο επίτευγμά του όμως δεν είναι άλλο από το “πείραμα του εκκρεμούς“. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τον ίδιο το 1851, στη Μεσημβρινή Αίθουσα του Αστεροσκοπείου του Παρισιού και ήταν η πρώτη δυναμική απόδειξη της περιστροφής της γης περί του άξονά της.

foucault.paris1881.freeminds.gr

Βέβαια, στους περισσότερους έγινε γνωστό πολύ αργότερα, από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Ουμπέρτο Έκο το 1988, στο οποίο το εκκρεμές χρησιμοποιείται συμβολικά στην πλοκή. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που χωρίζεται σε τόμους 900 τουλάχιστον σελίδων ενώνοντας πολιτισμούς από την εποχή των σταυροφοριών στη Μέση Ανατολή μέχρι τη δεκαετία του 1970 στην Ιταλία. Το εκκρεμές ενώνει το μέλλον με το παρελθόν σε ένα ταξίδι μέσα στον χρόνο με άκρως αποκρυφιστικούς εμπλεκόμενους αλλά με γοητευτικό και ανεπανάληπτο τρόπο γραφής από τον Ουμπέρτο Έκο. Read more

Άγιος Βαλεντίνος: ο προστάτης των ερωτευμένων και η ξενόφερτη γιορτή

Ημέρα γνωστή παγκοσμίως και αφιερωμένη στα ερωτευμένα ζευγάρια κάθε ηλικίας, δώρα, μπαλόνια, σοκολατάκια και καρδιές στολίζουν κάθε βιτρίνα την δεύτερη εβδομάδα του Φεβρουαρίου μετατρέποντας την γιορτή του Αγίου σε παράδοση γιορτής των ερωτευμένων. Τι κρύβεται όμως πίσω από την ημέρα αυτή;

saintvalentine.freeminds.gr

 

Ο Άγιος Βαλεντίνος ήταν προστάτης των ζευγαριών και άσκησε το έργο του πάνω στην διδασκαλία του Χριστιανισμού τον 3ο αιώνα μ.Χ στην Ρώμη κάτω από την εξουσία του αυτοκράτορα Κλαύδιου του Γοτθικού. Υπάρχουν δύο εκδοχές για τον θρύλο του Οσιομάρτυρα χωρίς να έχει διευκρινιστεί ποια από τις δύο συνέβη στην πραγματικότητα. Αυτό που γνωρίζουμε είναι πως ένωνε με το μυστήριο του γάμου ζευγάρια παράνομα και κατέληξε να καταδικαστεί σε θάνατο δια του λιθοβολισμού και στις δύο εκδοχές της ιστορίας.

Read more