Μια πληγωμένη γενιά

Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις, να μην τις παίρνει ο άνεμος… (Μ. Αναγνωστάκης)

Είναι πια κοινός τόπος στην ποίηση πως όσο βαθύτερα μπήγεται το μαχαίρι στην πληγή, τόσο καλύτερα πλάθεται ένα ποίημα. Πόσο μάλλον εάν η πληγή αυτή ταλανίζει όχι μόνο μια αυτόνομη προσωπικότητα, αλλά μια ολόκληρη γενιά, που συχνά αυτοαποκαλούσε την τέχνη της ως “η ποίηση της ήττας.” Πρόκειται, φυσικά, για τους εκπροσώπους της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς.

freeminds anagnwstakhs

Η ταυτότητα

Οι εκπρόσωποι της γενιάς αυτής βιώσαν τα τραγικότερα γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Έχοντας γεννηθεί χονδρικά στην δεκαετία του 1920, είδαν τη νεανική τους ηλικία να μαστίζεται από τα απομεινάρια του διχασμού , τη μεταξική δικτατορία και τον Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Οι συγκυρίες που τους συντάραξαν και τους πλήγωσαν βαθύτατα σχετίζονται κυρίως με τον εμφύλιο, με την διάψευση των ελπίδων για ένα καλύτερο μέλλον που είχαν εναποθέσει στα χέρια της Αριστεράς και με το μετεμφυλιακό κλίμα της καχυποψίας και της μισαλλοδοξίας.

Οι μελετητές ανάλογα με την θεματολογία τους, κατηγοριοποιούν την ποίηση αυτή σε τρεις μεγάλες κατηγορίες: την κοινωνική, μέσα από την οποία φαίνεται η διαμαρτυρία για την αλλοτρίωση της κοινωνίας, την υπαρξιακή, που εξετάζει τα βαθύτερα και αιώνια αναπάντητα ερωτήματα του νεωτερικού ατόμου και την υπερρεαλιστική, που μεταπλάθει την πραγματικότητα με ιδιάζοντα τρόπο. Read more

Αγάπη για γνώση

Αγάπη για γνώση

Δυστυχώς, η σημερινή επικρατούσα άποψη σχετικά με το σχολείο είναι οτι πρόκειται για ένα κακής δομικής κατάστασης κτίριο μέσα στο οποίο εργάζονται άνθρωποι με συμπλεγματικά σύνδρομα. Εντάξει, ενδεχομένως να είμαι κάπως υπερβολική, αλλά σε γενικές γραμμές έτσι δεν είναι; Κάποια σχολεία είναι ακατάλληλα, κάποιοι εκπαιδευτικοί δεν κάνουν σωστά τη δουλεία τους και κάποιοι γονείς που υπερβαίνουν τα εσκαμμένα και φέρουν άποψη επί πάντως επιστητού! Κάποιος, κάπου, κάποτε ……. και ένα κράτος που κάθε χρόνο αλλάζει εκπαιδευτικό σύστημα, έτσι για να μη βαριόμαστε!
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Το σχολείο είναι η δεύτερη βαθμίδα κοινωνικοποίησης ενός παιδιού ( το πρώτο είναι η οικογένεια). Εκεί μαθαίνει να συμβιώνει , να συνεργάζεται και να επικοινωνεί με τους συμμαθητές του. Πρόκειται για μια μικρογραφία της κοινωνίας μέσα στην οποία θα κληθεί να ζήσει ένα παιδί. Άρα, δεν είναι δυνατό να χαρακτηρίζεται ένα σχολείο ως φυλακή του παιδιού ( το έχω δει σε σύνθημα έξω από ένα σχολείο της περιοχής μου) μιας ακόμη κι αν δεν είναι καλός μαθητής/καλή  ( με την έννοια των υποχρεώσεων στα μαθήματα) , στο σχολείο μαθαίνει να κοινωνικοποιείται και να ζει αρμονικά σε ένα σύνολο.

 

Read more

Το συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη…

Το συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη…

Μα περί τίνος επρόκειτο;  Από τα φοιτητικά μου χρόνια αυτό το όνομα είχε μείνει ανεξίτηλο στη μνήμη μου. Πολύ καιρό μετά ανακάλυψα το ισχνό βιβλίο σε κάποια γωνιά της βιβλιοθήκης μου. Και το ομολογώ.. Ο τίτλος και μόνο μου προκαλούσε δυσπιστία. Μα ποιος να ήταν αυτός ο άνδρας με το παράξενο όνομα;

Ανδρέας Κορδοπάτης ονομάζεται ο κεντρικός ήρωας του πρώτου αφηγήματος του Θανάση Βαλτινού που τυπώθηκε επίσημα το 1972, αλλά είχε κυκλοφορήσει νωρίτερα, το 1964, σε συνέχειες στο περιοδικό Ταχυδρόμος.  Ο τίτλος γοητευτικός ˙ παραπέμπει στη βυζαντινή παράδοση και συγκεκριμένα σε σύντομα κείμενα που αναφέρονται στο μαρτυρικό βίο χριστιανών αγίων και διαβάζονται κατά τις συναθροίσεις μοναχών. Όμως ο Ανδρέας Κορδοπάτης δεν ήταν χριστιανός μάρτυρας, ούτε ζούσε στα πρωτοχριστιανικά χρόνια. Καταγόταν από μια μικρή περιοχή της Αρκαδίας και ονειρευόταν να κατακτήσει μόνος τον κόσμο. Ο προορισμός του, όπως μαρτυρά και ο υπότιτλος του βιβλίου, ήταν η Αμερική. Read more

Πρόσωπα: Φιλομήλα Λαπατά, μια μόνιμη μαθήτρια της ζωής

Πρόσωπα: Φιλομήλα Λαπατά, μια μόνιμη μαθήτρια της ζωής

Γεννιέται στην Αθήνα από Μακεδονίτισσα μητέρα και πατέρα ένα πολίτη του κόσμου. Η πολυπλοκότητα των  διαπροσωπικών σχέσεων την μαγεύει οδηγώντας την στα σκαλιά του St.George College όπου σπουδάζει Δημόσιες Σχέσεις. Αγαπά όμως, και την ποικιλία και επιδιώκει να ταξιδεύει συχνά. Της αρέσει να  περιπλανιέται στις πόλεις που επιλέγει για τα έργα της. Έτσι η ζωή της  βρίσκεται μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.

Σε ώριμη ηλικία παίρνει την απόφαση να πραγματοποιήσει το παιδικό της  όνειρο, «να γράφει παραμύθια για  μεγάλους».  Πιστεύει πως  δεν  πρέπει να παραιτούμαστε  από τα όνειρά μας. Ακόμα κι αν οι συνθήκες δεν ευνοούν πρέπει να μένουμε πιστοί μέχρι να έρθει η κατάλληλη στιγμή που θα πραγματοποιηθούν. Η ίδια  η ζωή  αλλά και ο προβληματισμός της για την εξέλιξη των σχέσεων αποτελούν την πηγή της  έμπνευσης της. Άλλωστε  η ζωή, αν την ερευνήσεις παρατηρώντας  την προσεκτικά, γράφει τα καλύτερα σενάρια. Δίνει πολλά περισσότερα από τη φαντασία. Read more

Λύνοντας  τον  «Γρίφο  του  Nash»

Λύνοντας τον «Γρίφο του Nash»

Η  θεωρία   της  Ισορροπίας  του Nash  προκαλεί  αναταραχή   στην  επιστημονική  κοινότητα  των  θετικών  επιστημών.  Οι  επιστήμονες  στο  πέρασμα  των  ετών προσπαθούν  να λύσουν  τον  γρίφο.  Για  60  χρόνια  καθηγητές  και  φοιτητές  των  Πανεπιστημιακών  σχολών  μελετούν συστηματικά  για  να  αναλύσουν  την  πολυσύνθετη  και  ιδυοφϋη  σκέψη  του  John  Nash.

H  μαθηματική ιδιοφυϊα  του  Nash (Τζον Φορμπς Νας) κεντρίζει  το  ενδιαφέρον  των  καθηγητών  του  και  οι  παρουσιάσεις  των εργασιών  του  αποτελούν  έκρηξη  Θαυμασμού  των  ακροατών  του.  Η σχιζοφρενή  του  προσωπικότητα   τον  οδηγεί  στην  εξέλιξη  της  θεωρίας  της  Ισορροπίας.  Ο γρίφος  του  επηρεάζει  τόσο  τις  υπόλοιπες  επιστήμες  όσο  και  την  καθημερινότητά  μας.  Και  αυτό ακούγεται  τόσο  επαναστατικό.

Προς  έκπληξη των επιστημόνων,  πρίν  περίπου  μια  δεκαετία,  η  λύση του  περίφημου  γρίφου  είναι  γεγονός.  Υπάρχει  μπροστά τους  σαν  αμύθητης  αξίας  θησαυρός.  Ο  μεγαλύτερος  λαβύρινθος  στην  ιστορία  των  μαθηματικών  είχε  αποκωδικοποιηθεί.

Ένας  νεαρός  τότε  φοιτητής  είχε  καταφέρει  το  ακατόρθωτο   για  τα  μέχρι  τότε  δεδομένα  του  επιστημονικού  κόσμου.

Μια ελληνική  ιδιοφυΐα,  ο  Κωνσταντίνος  Δασκαλάκης,  «ταράζει»  τα  νερά  στο  Πανεπιστήμιο του  Berkley.  Read more

Ιστορική αναδρομή στο χειμερινό σπορ της χιονοδρομίας

Είναι η αγαπημένη εποχή του χρόνου για εκείνους που λατρεύουν το χιόνι που αν και στη χώρα μας είναι σπάνιο φαινόμενο δεν είναι λίγοι αυτοί που ταξιδεύουν χιλιόμετρα για να βρουν ένα ικανοποιητικά οργανωμένο κέντρο για το χόμπι τους. Ωστόσο είναι εκπληκτικό το πόσα λίγα πράγματα γνωρίζουμε για αυτό το σπορ, για την προέλευσή του και την μετέπειτα διάδοση του στην Ελλάδα και ακριβώς αυτό έρχεται να μας απαντήσει το παρόν άρθρο.

Karl_Schranz.freeminds.gr

Σύμφωνα με τους επιστήμονες το άθλημα της χιονοδρομίας απεικονίζεται σε λίθινες ζωγραφιές στην κεντρική Ασία περίπου 5 χιλιάδες χρόνια πριν, κατά τη λίθινη εποχή. Ενώ αρχαιολόγοι ανακάλυψαν  στη Νορβηγία στο νησί Rodoy, μετά από μια σειρά ανασκαφών μια μορφή ενός ανθρώπου με σκι, χαραγμένη σε πέτρινο τοίχο. Η σκανδιναβική χώρα θεωρείται μητέρα του αθλήματος και από αυτήν έχουμε δανειστεί τις περισσότερες λέξεις όπως το “ski” (χιονοπέδιλο ή χιονοδρομία), “skrida” (βάδισμα με ολίσθηση) καθώς και η λέξη “slalom” (λοξό ίχνος). Σύμφωνα με την Νορδική μυθολογία εικάζεται πως η λέξη ski προέρχεται από την θεά Skjeda η οποία μετακινείται με τα σκι πάνω στο χιόνι συνδυάζοντας και τοξοβολία. Read more

Πρόσωπα: Σωτηρία Μπέλλου…η τελευταία ρεμπέτισσα

Η μεγάλη μορφή του ελληνικού γνήσιου λαϊκού και ρεμπέτικου τραγουδιού που άφησε φεύγοντας, τεράστια μουσική κληρονομία, ανεξίτηλες μελωδίες με την χαρακτηριστική χροιά της και μία πολυτάραχη ζωή για να έχουμε εμείς σήμερα να διηγηθούμε.

Η Σωτηρία Μπέλλου γεννήθηκε σε ένα μικρό χωρίο κοντά στην Χαλκίδα ονόματι Δροσιά, τον Αύγουστο του 1921 και η ζωή της ξεκινά δύσκολα μέσα από μία μικρή οικογένεια χωρίς ιδιαίτερες οικονομικές δυνατότητες για τις σπουδές της μικρής Σωτηρίας. Ήταν η μικρότερη από τα τέσσερα αδέρφια και είχε το όνομα του αγαπημένου της παππού, Σωτήρη Παπασωτηρίου, που ήταν παπάς στο Σχηματάρι. Εξαιτίας αυτού, από μικρή ταυτίστηκε με τη βυζαντινή μουσική και τους εκκλησιαστικούς ήχους.

sotiria_bellou-freeminds-gr

Read more

Όταν το καλοκαίρι συναντά το Χειμώνα

Όταν το καλοκαίρι συναντά το Χειμώνα

«Όταν  το  καλοκαίρι  συναντά  το  Χειμώνα»  ήταν  ο  τίτλος  του  βιβλίου  που τράβηξε  την προσοχή  μου εκείνο  το  γλυκό  απόγευμα  του  Σεπτεμβρίου.

Ο δρόμος  μου  με  είχε οδηγήσει  σε  μια  τριήμερη  έκθεση  Σαλαμινίων  Καλλιτεχνών  στο  «Κέντρο  Νεότητας».  Ανάμεσα  στις  τόσες  όμορφες  και  γεμάτες  μεράκι  δημιουργίες  των  συντοπιτών  μου,  εγώ  ξεχώρισα  τον  πάγκο  με το γαλαζοπράσινο και  γεμάτο  κοχύλια  εξώφυλλο.

Η συγγραφέας  γεμάτη  χαμόγελο  και  αισιοδοξία  υποδεχόταν  μικρούς  και  μεγάλους  για να  τους  εντάξει  στον  μαγικό  κόσμο  του  βιβλίου της.  Το  αεράκι  που φύσηξε,  μιας  και  ήταν  βραδάκι,  μου θύμισε  πως  το καλοκαίρι  σιγά-σιγά  θα  έφτανε  στο  τέλος  του. Read more

Κάφκας: Θραύσματα από τον Κάφκα

Κάφκας: Θραύσματα από τον Κάφκα

Η Ομάδα Σημείο Μηδέν, συνεχίζοντας την έρευνά της στο έργο του Φραντς Kάφκα, παρουσιάζει το έργο του Ούγγρου μουσικοσυνθέτη Γκεόργκι Κούρταγκ «Θραύσματα από τον Κάφκα». 

Ποιός ήταν όμως ο Φραντς Κάφκα;
Ήταν ένας από τους σπουδαιότερους συγγραφείς φαντασίας του 20ου αιώνα που αποτέλεσε κύριος εκφραστής του Μοντερνισμού στη γερμανόφωνη Ευρώπη.

Ο Μοντερνισμός είναι ένα από τα καλλιτεχνικά ρεύματα της πρωτοπορίας που εμφανίζονται τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Είναι η αντίδραση στην έως τότε επικράτηση του ρεαλισμού και του νατουραλισμού. Στοιχεία του Μοντερνισμού θεωρούνται τόσο η απόρριψη των κανόνων της αστικής κοινωνίας και της ρεαλιστικής τέχνης όσο και η πλήρης καταξίωση του καλλιτέχνη. Ο Μοντερνισμός εκφράζει λοιπόν, την αίσθηση της πολύπλοκης και ανεξιχνίαστης πραγματικότητας, την οποία και προσπαθεί να ερμηνεύσει μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον του στον ίδιο τον καλλιτέχνη και στην υποκειμενική σύλληψη της πραγματικότητας. Συνεπώς, στα έργα του Κάφκα, το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση εσωτερικής σύγκρουσης, στη φάση που το συνειδητό παλεύει ενάντια στις δυνάμεις του ασυνείδητου και  η λογική του αντικρούεται από τον παραλογισμό του εξωτερικού κόσμου.  Read more

Ποιός ήταν τελικά ο Άγιος Βασίλης;

Με τις σκέψεις μας ακόμα στις διακοπές που μόλις πέρασαν και με πολλές ευχές για μία νέα δημιουργική χρονιά ας δούμε με μία άλλη ματιά τον αγαπημένο Άγιο Βασίλη στην πραγματική του ζωή. Ποιός ήταν, που έδρασε και γιατί του ανήκει η πρώτη μέρα του κάθε έτους; Αν και στη σημερινή εποχή, πίσω από την άσπρη γενειάδα και τα κόκκινα ρούχα, οι περισσότεροι τον γνωρίζουν σαν έναν φιλάνθρωπο παππού που έδινε θαλπωρή και φροντίδα στους φτωχούς, ο Άγιος Βασίλειος της Καισαρείας ήταν κάτι πολύ περισσότερο από αυτό.

santaclaus-freeminds-gr

Γεννήθηκε το 330 μ.Χ. μία χρονιά με κύριο χαρακτηριστικό τα εγκαίνια της νέας πρωτεύουσας της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, την Κωνσταντινούπολη. Απόγονος πλούσιας οικογένειας κατάφερε να σπουδάσει στην Καισαρεία, στην Κωνσταντινούπολη αλλά και στην Αθήνα, που τότε ακόμα, το αρχαίο της μεγαλείο ήταν ξακουστό. Διδάχθηκε φιλοσοφία, αστρονομία, ρητορική κι άλλες επιστήμες αλλά η αγάπη του ήταν τα ταξίδια. Έφτασε μέχρι την Αίγυπτο, τη Συρία και την Παλαιστίνη και κάθε φορά επέστρεφε στην πατρίδα του πλούσιος σε γνώσεις κι εμπειρίες. Ολόκληρη η περιουσία των γονιών του δόθηκε με εντολή του στους φτωχούς, ενώ μόλις ωρίμασε από τις ταξιδιωτικές του ανησυχίες εγκατέλειψε για άλλη μια φορά την πόλη του και πήγε καλόγερος στον Πόντο και χειροτονήθηκε πρεσβύτερος. Read more